Leczenie za pomocą stawiania baniek lub jak kto woli - terapia próżniowa, to obok akupresury i masażu
jedna z naturalnych metod leczniczych, którymi posługują się ludzie się od najdawniejszych czasów.
Pomocna przede wszystkim w leczeniu
większości schorzeń układu oddechowego, metoda ta była w przeszłości bardzo popularna i stosowana z wielu wskazań - tak wielu, że
w niektórych krajach jeszcze na początku XX wieku symbolem stanu lekarskiego były... bańki właśnie.
Zastosowanie:
Zabiegi wykonywane przy pomocy baniek (a
technik posługiwania się bańkami jest naprawdę sporo) mogą być istotnie pomocne w leczeniu
chorób układu oddechowego, ale na tym nie kończy się lista wskazań. Bańki skuteczne są także w
chorobach układu kostno-stawowego, zespołach rwy ramiennej i kulszowej, nerwicach, chorobach narządów wewnętrznych jamy brzusznej i układu moczowo-płciowego. Terapia bańkami ma wpływ na cały organizm,
poprawiając krążenie krwi i usprawniając system odpornościowy.
Metoda ta akceptowana przez współczesną medycynę akademicką,
łatwa do samodzielnego wykonania, niedroga i bezpieczna!
Historia terapii bańkami:
Początki terapii próżniowej sięgają prawdopodobnie czasów
człowieka pierwotnego, kiedy to
naśladowano zwierzęta próbujące ssać bolące miejsca lub usuwać w ten sposób zanieczyszczenia i szkodliwe substancje z ran. Ze względu na niebezpieczeństwo zatrucia, np. w przypadkach ukąszeń jadowitych węży, stopniowo usta człowieka zastępowano bańkami wykonywanymi ze zwierzęcych rogów lub z innych materiałów, np. z pnia bambusowego. Dzięki swojej skuteczności metoda ta upowszechniła się na świecie i z czasem weszła na stałe do asortymentu środków medycyny naturalnej.

Rycina przedstawiająca stosowanie baniek
Jak wyglądają bańki?
W niejednej domowej apteczce do dziś można znaleźć komplet baniek różnego kształtu i wielkości. W zależności od planowanego zastosowania
bańki bywają różne, od mniejszych o średnicy od 5 centymetrów aż do olbrzymiej o prawie półlitrowej pojemności i dziesięciocentymetrowej średnicy bańki chińskiej. Najczęściej używane są
bańki wykonane z grubego, nietłukącego się szkła z wygładzonymi brzegami.

W porównaniu z wykonanymi z innych materiałów, szklane bańki mają tę zaletę, że umożliwiają wzrokową kontrolę miejsca do którego bańka jest przyssana.
Kształt baniek jest najczęściej kulisty, choć spotyka się też bańki gumowe, plastyczne, o nieco bardziej spłaszczonym kształcie podobnym do grzyba.
Zasady działanie baniek:
Ludowe porzekadło niegdyś mówiło, że bańki "wyciągają złą krew" lub "wyciągają z ciała chorobę". Tymczasem naukowe wyjaśnienie zasady działania baniek jest nieco inne.
Zabieg polega na wytworzeniu w bańce podciśnienia, które doprowadza do wciągnięcia skóry i tkanki podskórnej do wnętrza bańki. Następujące wtedy podrażnienie receptorów nerwowych doprowadza na zasadzie odruchu do poprawy czynności narządu związanego z odpowiednią strefą skóry. Oprócz działania odruchowego
bańki wywołują tzw. odczyn odpornościowy spowodowany wynaczynieniem niewielkiej ilości krwi do tkanki podskórnej. "Wyssane" przez podciśnienie składniki krwi są traktowane przez organizm jako ciało obce co powoduje stymulację naturalnych sił obronnych organizmu. Jest to tzw.
autohemoterapia lub
autoszczepionka. Ten aspekt działania baniek stanowi szczególnie korzystną alternatywę dla osób nadużywających antybiotyków lub z różnych względów nie mogących ich stosować, nie wspominając już o aspektach ekonomicznych.
Technika stawiania baniek:
Bańki można przystawiać wielokrotnie - co najmniej kilka razy w ciągu tygodnia. Dobrze wykonany zabieg jest niebolesny (chociaż uczucie zasysania skóry może być nieprzyjemne) i dobrze znoszą go nawet małe dzieci.
Technika wykonania zabiegu nie jest trudna, chociaż wymaga pewnej wprawy. W ramach przygotowań należy bańki umyć wodą z mydłem a następnie przetrzeć spirytusem i lekko natłuścić np. wazeliną ich dolną część (czyli tę która będzie w kontakcie z powierzchnią ciała). Trzeba również przygotować lampkę spirytusową, niewielką ilość spirytusu w małym naczyniu i kilka pałeczek lub drutów z nawiniętymi wacikami.
Na początku należy
ustalić miejsce postawienia bańki. W zależności od celu zabiegu wybieramy przednią lub tylną powierzchnię klatki piersiowej (zapalenie oskrzeli i płuc, astma), okolicę lędźwiową lub krzyżową (bóle zwyrodnieniowe kręgosłupa, rwa kulszowa) lub inne okolice przykręgosłupowe (zespoły bólowe kręgosłupa, neuralgie, nerwice narządowe). Miejsce takie powinno być w miarę możliwości bez nierówności i występów kostnych, dobrze umięśnione i z podściółką tłuszczową, co ułatwia trzymanie się bańki.
Uwaga!
Nie powinno się przystawiać baniek w okolicy serca, dużych naczyń krwionośnych, na twarzy i sutkach, a także w okolicach zmian skórnych (brodawek, pęcherzy itp.).
Wybrane miejsce należy umyć i posmarować niewielką ilością środka natłuszczającego np. oliwki dla dzieci. W przypadku leczenia neuralgii lub zespołów bólowych można też użyć maści zawierającej w składzie środek przeciwzapalny. Natłuszczenie skóry ułatwi łagodne wciągnięcie tkanek do wnętrza bańki.
Stawianie baniek zaczynamy trzymając bańkę w lewej ręce a w prawej patyczek lub drut z zapalonym wacikiem umoczonym poprzednio w spirytusie. Płonący wacik wprowadzamy do wnętrza bańki na ok. 3 sekundy. Operacja ta powinna przebiegać w niewielkiej odległości od skóry, ale nie mniejszej niż ok. 5 cm ze względu na możliwość oparzenia. Następnie wycofujemy szybkim ruchem płonący wacik z wnętrza bańki i jednocześnie przykładamy ją do zaplanowanego miejsca. W tym momencie powinno nastąpić zassanie tkanek do wnętrza bańki. Podobnie postępujemy z następnymi, uprzednio przygotowanymi bańkami. Po krótkim czasie barwa wciągniętej skóry zmienia się na różowe, pąsowe lub ciemnoczerwone w wyniku przekrwienia. Kiedy wszystkie bańki już dobrze "trzymają" okrywamy dokładnie chorego ciepłym pledem i zostawiamy w spokoju na ok. 15 minut. Po tym czasie odklejamy banki pojedynczo, delikatnie je odchylając w jedną stronę i przyciskając skórę z drugiej strony w celu wpuszczenia powietrza.
Czas oraz ilość zabiegów zależy oczywiście od rodzaju schorzenia i tolerancji zabiegów przez pacjenta, najczęściej zabiegi powtarzamy przez kilka dni codziennie lub co drugi dzień. O dobrze wykonanym zabiegu świadczy okrągły, ciemnoczerwony placek w miejscu po odklejonej bańce. Takie zabarwienie skóry może utrzymywać się przez kilka dni, stopniowo zanikając.
Zazwyczaj stawia się
jednorazowo od 6 do 30 baniek, w zależności od budowy ciała, wieku i stanu ogólnego pacjenta. Po zabiegu pacjent powinien odpocząć - najlepiej poleżeć jakiś czas, unikając przygniatania miejsc po właśnie odklejonych bańkach.
Prostszą, a równie skuteczną metodą, a do tego niezwykle wygodną, bo nie wymagającą specjalnego "sprzętu" - jest stawianie baniek przy użyciu jedynie filiżanek z grubego, przeźroczystego szkła oraz kilku "listków" papierowego ręcznika kuchennego i kilku zapałek. W tym celu należy podpalić papier, wsunąć go do filiżanki tak, by jej ścianki nagrzały się i szybko przyłożyć do skóry chorego. Nie należy się obawiać, że skóra zostanie poparzona przez palący się papier, gdyż tuż po przyłożeniu do ciała gaśnie on z braku dostępu tlenu. Banki trzymać około 15 minut.

Ponadto można jeszcze stosować
bańki próżniowe. W sklepach zielarskich dostępne są specjalne zestawy zawierające komplet baniek oraz specjalne urządzenie do odsysania powietrza, wytwarzające pod bańką próżnię. Zasada działania jest tu identyczna jak przy bankach klasycznych, z ta różnicą, że nie stosuje się tu ognia.
Nie jest to zatem metoda termiczna, co może ułatwiać stosowanie niektórym pacjentom.
Bańki cięte, chińskie bańki pełzające, bańki łączone z akupunkturą:
Znane są również bańki cięte, które polegają na uprzednim
nacięciu skóry przed postawieniem bańki do której wnętrza zostaje wessana pewna ilość krwi - metoda ta jest stosowana np. w Chinach w przypadkach zapalenia oskrzeli.
Bańkę można także wykorzystać jako wspaniały
instrument do masażu, a właściwie do wykonania zabiegu, będącego jego modyfikacją. Mowa tu technice tak zwanej
chińskiej bańki pełzającej, która polega na przyssaniu bańki znacznie większej niż zwykła, a następnie stopniowym jej przemieszczaniu (przeciąganiu) po skórze odpowiednich fragmentów ciała. Ta technika jest szczególnie skuteczna w przypadkach rwy kulszowej a także innych zespołach bólowych kręgosłupa i bólach mięśni. Wykorzystuje ją się również jako metodę ułatwiającą wchłanianie przez skórę maści i kremów w skład których wchodzą substancje lecznicze.
Istnieją również techniki
łączenia baniek i akupunktury, kiedy to do wnętrza dużej bańki zasysany jest fragment skóry z wprowadzoną uprzednio specjalną igłą.
Bibliografia:
http://www.poradnia.pl/podstrony/czytelnia/banki.html#rodzaje, data pobrania 19.10.2005